Çarpı İşi Nasıl Yapılır?

Çarpı işi nasıl yapılır

Çarpı işiyle ilgili yazılarıma gelen yorumlarda sıklıkla karşılaştığım sorular, iplik-etamin seçimi ve şemaların nasıl okunacağı yönünde oluyor. Elimden geldiğince cevaplamak için çarpı işi nasıl yapılır başlıklı bir yazı hazırladım. Sormak istediğiniz sorular olursa aşağıdaki yorum bölümünü kullanabilirsiniz. E başlayalım o zaman.

Çarpı işi veya bilinen diğer adıyla etamin işi, yapımı zor olmayan fakat oldukça vakit alan bir çalışma. Bu nedenle bol da sabır gerektiriyor. İşlemenin bitmiş halini görebilmek, günler hatta haftalar alabiliyor. Diyet listelerinde sık sık rastladığımız “kibrit kutusu büyüklüğünde” benzetmesi, saatlerce işlenen bölümü izah etmek için isabetli bir seçim. Bu durum, renk geçişlerinin fazla olduğu işlemeler için geçerli. Tek renkli işlemelerde durum çok daha basit.

Çarpı işinde genellikle muline iplikler tercih ediliyor. Muline iplik 6 kattan oluşuyor. İşlemede kullanılacak kat sayısı, kullanılacak olan etaminin count değerine göre belirleniyor.

dmc etamin ve muline iplikler

Etamin count(ct) değeri nedir?

Her etaminin bir dokuma sıklığı vardır, bu sıklığa count ya da kısa yazılışıyla ct. adı veriliyor, 6, 11, 14, 16, 18.. şeklinde ilerliyor. Santimetre başına düşen ilmek sayısı da diyebiliriz. Dokuma sıklığı arttıkça count değeri yükseliyor.

Örneğin, piyasada en sık rastlanan etamin çeşidi olan seccadelik etamin 6 ct.dir. Seccadelik etamin seyrek dokunduğu için gözenekleri iridir. Fotoğrafta gördüğünüz işleme, halen devam etmekte olduğum bir işleme ve etaminin count değeri 14. Seccadelik etamine oranla daha sık dokunmuştur.

Ben çoğunlukla 14 count etamin kullanıyorum. 14 ct. için muline ipliğin sadece iki katını kullanmak yeterli. Count değeri düşük olan etaminlere işleme yapmak için iplik kat sayısı arttırılmalıdır.

Çarpı işi şemaları nasıl okunur?

Çarpı işi şemaları, yapılacak olan işlemenin tüm bilgilerini aktaran bir kılavuz niteliği taşıyor ve işimizi kolaylaştırıyor. Açıklamalara, şu an işlemekte olduğum işlemenin şeması üzerinden devam edelim.

cross stitchingŞemanın sol bölümünde, işlemede kullanılacak ipliklerle ilgili bilgilere yer verilmiş. Her iplik rengi için bir sembol, bir kod numarası ve iplik rengi açıklaması yazılmış. İlk sıradaki renk “light pink”, DMC iplik kodu 151 ve pembe kare içerinde daireden oluşan bir sembolü var.

Sağ bölümde ise her bir kare bir sembol içeriyor. Sembollerin hangi renk ipliğe karşılık geldiğini sol bölüme bakarak tespit ediyoruz.Diyelim ki bu şemaya göre iplikler ve etamin alındı sıra işlemeye geldi. Tüm şemalarda, işlemenin bitmiş halinin ölçüsü mutlaka yazılıdır. Kenarlarından fazlalık bırakarak kesilen etaminin ipliklerinin atmaması için kenarlarını sürfile yapabilirsiniz veya benim gibi yapıp bu aşamayı direk atlayabilirsiniz.

Etamin işlemeye nereden başlanır?

Bu işin ustalarının önerisi işlemeye tam orta noktadan başlanması yönünde ama ben en alt bölümden başladığımda daha rahat işlediğim için o şekilde başlıyorum.

İşlemeye, fotoğrafta kırmızı daire içerisine aldığım bölümden başlayacağımızı varsayalım. Gördüğümüz sembol bir çarpı işareti. Sol bölüme gidip çarpı işaretli sembolün hangi iplik kodu ile işleneceğine bakıyoruz. İpliklerimiz dmc marka ise 928 kodlu muline ipliğin 2 katı ile işlemeye başlayabiliriz. En üstteki çarpının her zaman aynı yöne bakmasına dikkat ederek işlemeyi de unutmuyoruz.

İşlemenin tamamı bittikten sonra daha net bir görünüm için, şemada belirtilen bölümlere elde makine dikişi yaparak kenar çizgisi uyguluyoruz. Bu işlem şemalarda “backstitch” olarak geçiyor. Backstitchde kullanılacak renk kodları ve muline iplik kat sayısı da tüm şemalarda belirtiliyor.

* Daha düzgün işleme ve işlerken kolaylık olması açısından kasnak kullanılmalıdır.

* Aynı renkte işlenecek yerleri bitirdikten sonra diğer renklere devam ederken birkaç iğne ile de  çalışabilirsiniz.

* Kumaşın çözülmesini önlemek için etamin/ kumaşın kenarları sürfile yapılmalı veya yapışkan bant kullanılmalıdır.

* İşleme bittikten sonra deterjan yerine ılık su ve sabunla yıkanması, nemliyken ters tarafından ütü yapılması önerilir.

Unuttuğum bilgiler varsa sizden gelecek yorumlara göre yazıyı tekrar güncellemek üzere hepinize keyifli işlemeler.

Etamin işine yeni başlayanlar için gayet isabetli olacak bir kaç çarpı işi şemasına ihtiyaç duyuyorsanız aşağıda linkten ulaşabilirsiniz.

Etamin işi kuş kafesi şeması

Yorum Yaz

37 Yorum

  • Ben de etamine yeni başladım sayılır, blogunuzu çok beğendim. Bir şey sormak istiyorum, etamin kumaşını çapraz olarak kullanabilir miyim?

  • 14 ct etamin 10 ct etamine göre biraz daha küçük gözeneklidir dolayısıyla işlemenizin boyutu bir miktar küçülür ama olumsuz bir farklılık olmaz hatta daha güzel görünür. Kolay gelsin

  • Teşekkür ederim Neva Hanım. Bildiğimiz normal kalem görünümünde, tek farkı kumaş ütülendiği zaman yani ısıya maruz kaldığında çizdiğiniz bölümler görünmez oluyor. Tuhafiyelerde bulabilirsiniz.

  • Blogunuz için sizi tebrik ederim.. çoook begendim…
    Bir sorum olacak fiamma isiyla giden kalemd e n bahsetmiş acaba neyi kastetti ve metot nasıl bilgi verirseniz sevinirim..😊

  • Merhaba:) Şablon küçültmek imkansız değil ancak epey meşakkatli bir iş. Azaltılacak olan çarpılar oran hesabıyla tek tek belirlenmeli. Size önerim; daha küçük şablon bulmanız. Arzu ederseniz elinizdeki şablonu bana maille gönderin bir bakayım. nalanaygun@gmail.com

  • merhaba.tam çarpı işine başlamak isterken blogunuza denk gelmem süper oldu ne kadar güzel şeyler yapmışsınız bayıldım elinize sağlık..Benim sormak istediğim bir şey var,bu konuyla ilgili hiçbişey bilmediğim için biraz saçma bir soru olabilir ama yardımcı olursanız sevinirim:) İnternetten bulduğum bir şablonu işlemek istiyorum ama şablonu aynen işlersem sonuçta işlediğim desen çok büyük olacak,deseni nasıl küçültebilirim?

  • Canım yaa ne de güzel yazmışsın tecrübelerini. Bak yeni bir icat daha çıkardın başımıza ama sen hep icat çıkar:) nasıl bir şey bu iplik takma şeridi bak merak ettim şimdi. Bloğunda yayınlasan da görsek?

  • Her daim faydalandım senin bu güzel bilgilerinden Nalancığım, teşekkür ederim. İplikler karışmasın diye ben kendi yapımım iplik takma şeridi yapıyorum ve bu şeride renk numaralarını yazmak yerine stikerla sembolleri yazıyorum ki daha kolaylık sağladı bana. bir de kenarlarına iplik atmaması için şeffaf koli bandı geçiyorum, yani yarısı ön yüzüne getirip arkaya kıvırıyorum. Bir diğer kolay işleme yolu da işleyeceğim yeri önceden belirleyip ısı ile çıkan kalemle işaretlemek. Ben de senin gibi en alttan başlıyorum ortadan başlamak tuhaf geliyor:)) Bir de set alındığı zaman iplikler hiçbir zaman yetmiyor, set alan arkadaşlar en az birer bağ (bağ mı denir bilmiyorum adına) ip yedek alsınlar, son işlediğim işin neredeyse 1/3 ünü sırf bu yüzden sökmek zorunda kaldım. Eski bir set olduğu için iplerin ne parlaklığı ne de renkleri tuttu…
    Benden bu kadar arkadaşım… buraya ekleyen olursa bilgilerini çokdaha faydalı olacak hepimize, yüreğine sağlık…

  • Yorumun beni sevindirdi AsOrTiK'cim, çok teşekkür ederim.:)

    Etamin işlemeyi biliyorsun, başaramama gibi bir durum söz konusu değil, hadi bakalım merakla bekliyorum.

  • bir işi yapmak bir marifet, onu tek tek anlatmak ayrı bir yetenek gerektirir. sen bunu en iyi yapanlardansın sevgili nalan. keyifle okunup gayet net anlaşılabiliyor, harikasın.
    etamini yıllar yıllar önce çok işlerdim, ablalarımın çeyizleri için, yardım ederdim. ne yazık ki kendim için işlenmiş hiçbirşeyim yok:)) ama şimdilerde çok moda olan minicik panolardan işlemek istiyorum. umarım başarabilirim:)
    sevgiyle kal

  • Sevgili Arzu hanım, 8 numaralı yumak iplikle 14 count ve üzeri etaminlere işleme yapabilirsiniz. 12 numaralı yumak iplik daha ince olanıydı yanlış hatırlamıyorsam. ipliğin etamine uygun olup olmadığını şöyle analiz edebilirsiniz: ipliğin inceliği işlenen bölümün altından etaminin rengini gösterecek kadar inceyse uygun değildir veya ipin kalınlığı etaminin üzerinde fazlaca kabarık duruyorsa o da uygun değildir.
    Bahsettiğiniz albüme baktım, hatta çok beğendiğim bir şablonu hemen kaydettim, teşekkür ederim.

  • Gökçe'cim, çarpı işi severler olarak hafif bir delilik durumumuz var zaten:)iğneyle kuyu kazar gibi işle de işle. sevgili fiamma bitirdiği zor bir işlemesinin ardından yazdığı yazıda kendisine 2012 bahar totemi ödülü vermişti. ödülün resmi de bir huniydi:)

  • Çok çok güzel akıcı ve açıklayıcı yazmışsın Nalan, yine yeniden okumak bilsem de keyif veriyo bana, delimiyim neyim =))
    Çok sevgiler sagılar

  • Harika bilgiler Nalancığım o içinden çıkan prespektüsleri yiyip yuttuktan sonra beynim uyuşmuştu. Tane tane ne güzel anlatmışsın emeklerine sağlık..

  • merhabalar verdiginiz bilgiler için teşekür ederim sizin sayenizde bende etamine gönül verdim benim elimde dmc nin coton 8 ve 12 kalınlıgında yumak iplikleri var bunları kaç sıklıgında etamine işleyerek degerlendire bilirim acaba şimdiden verdiginiz cevap için çok teşekür ederim ayrıca Hilquias Oliveira adlı kişinin albümleri diyerek googla girdiginiz zaman jeremiah junction un şablonlarına ulaşa bilirsiniz sevgiyle …..

  • bende yapıyorum ama ACEMİCE:)geniş delikli benim etaminim ve de orantılı olarak ipliklerde kalın hani örgü yapılırya o şekilde (ama etamin ipi diye satılandan:)
    şu var ki çok zevkli çok sizinkileri görünce benim zamanı değerlendirmelik:)
    ellerinize sağlık

  • Ben sıraya göre ilerlemeyi tercih ediyorum hatta bazen bir değil de bir kaç iğne ile çalışıyorum. Sırası gelen renkteki ipi alıp onunla devam ediyorum. Gerçi bunun bir kuralı yok, hangisi kişinin kolayına geliyorsa doğru olan odur. Sevgiler Efser:)

  • merhaba, elinize sağlık öncelikle..
    ben de bu hafta bir etamin pano bitirdim ama tek renk olarak çalıştım.. sormak istediğim bu tarz çok remkli işlerde her bir rengi ayrı ayrı işleyip mi devam ediliyor, yoksa rengi gelen iplikle mi devam ediliyor.. umarım ne demek istediğimi anlatabilmişimdir=))

    sevgiler

  • Brezilya nakışı için üretilmiş özel nakış iplikleri var. Onlar da muline ip gibi çile halinde satılıyorlar, işlemeye göre çeşitli kalınlıklarda çeşitleri var. Kumaş seçimi ise etamin işine oranla daha kolay, bir çok kumaşa işleme yapılabilir. Ziyaret ve yorumun için teşekkürler sevgili Renkli dünyam.

  • sevgili nalan,boyle bir isi anlatmak hakikaten cok zor,,,tesekkurler
    paylasimindan dolayi….
    bu yaz ahsaptan daha cok nakis islemeyi istiyorum
    bildigim halde tekrar yazdiklarini gozden geciricem…..
    sevgiler sana

  • teşekkürler yazın başlamayı düşünüyordum verdiğiniz bilgiler çok yararlı oldu. Brezilya nakışı ile ilgili de bilgi verirseniz sevinirim nette araştırdım biraz ama iplik kumaş tercihleri ile ilgili fazla bilgi bulamadım.

  • Bilgi verdiğiniz için çok teşekkürler. Ben mutfağım için bir kaç mini tablo yapmak istiyorum. Acaba sizin paylaşacağınız bir model var mı?
    Benim de blogum yemekler ve pastalar üzerine kurulu. Ziyaret ederseniz memnun olurum. El işi çalışmalarım için de ayrı bir blog oluşturacağım. Sevgiler.